تبلیغات
نماز و جوان - چه مقدار از نماز مقبول است؟

چه مقدار از نماز مقبول است؟


چه مقدار از نماز مقبول است؟


یکی از مواردی که می تواند انسان را از منجلاب آلودگی و فسادها باز دارد ، نماز است . به طوری که می توان گفت ؛ طبیعت نماز از آنجا كه انسان را به یاد نیرومندترین عامل بازدارنده یعنى اعتقاد به مبدا و معاد مى‏اندازد ، داراى اثر بازدارندگى از فحشاء و منكر است .

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

چه مقدار از نماز مقبول است؟

« اتْلُ ما أُوحِیَ إِلَیْكَ مِنَ الْكِتابِ وَ أَقِمِ الصَّلاةَ إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى‏ عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ وَ لَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ وَ اللَّهُ یَعْلَمُ ما تَصْنَعُونَ ؛ آنچه را از كتاب (آسمانى قرآن) به تو وحى شده تلاوت كن و نماز را به‏پادار، كه همانا نماز (انسان را) از فحشا و منكر باز مى‏دارد و البتّه یاد خدا بزرگ‏تر است و خداوند آنچه را انجام مى‏دهید مى‏داند .» (عنكبوت 45)

انسانى كه به نماز مى‏ایستد ، تكبیر مى‏گوید ، خدا را از همه چیز برتر و بالاتر مى‏شمرد ، به یاد نعمتهاى او مى‏افتد ، حمد و سپاس او مى‏گوید ، او را به رحمانیت و رحیمیت مى‏ستاید ، به یاد روز جزاى او مى‏افتد ، اعتراف به بندگى او مى‏كند ، از او یارى مى‏جوید و صراط مستقیم را از او مى‏طلبد ، و از راه كسانى كه غضب بر آنها شده و گمراهان به خدا پناه مى‏برد (مضمون سوره حمد).

بدون شك در قلب و روح چنین انسانى جنبشى به سوى حق و حركتى به سوى پاكى و جهشى به سوى تقوا پیدا مى‏شود .

براى خدا " ركوع" مى‏كند ، و در پیشگاه او پیشانى بر خاك مى‏نهد ، غرق در عظمت او مى‏شود و خودخواهى‏ها و خود برتربینى‏ها را فراموش مى‏كند . شهادت به یگانگى او مى‏دهد و به رسالت پیامبر(صلی الله علیه و آله)  گواهى مى‏دهد .


زیباساز

خواند نماز قطعاً تأثیر خواهد داشت !

ممكن نیست كسى نماز بخواند و هیچ گونه اثرى در او نبخشد ، هر چند نمازش صورى باشد هر چند آلوده گناه باشد ، البته این گونه نماز تأثیرش كم است ،اما این نکته را باید به یاد داشت که این گونه افراد اگر همان نماز را نمى‏خواندند از این هم آلوده‏تر می شدند  .

و البته  نهى از فحشاء و منكر سلسله مراتب و درجات زیادى دارد و هر نمازى به نسبت رعایت شرایطش ، داراى بعضى از این درجاتمی باشد .

ریشه‏ى تمام منكرات غفلت از یاد خداست است و خداوند در آیه 179 سوره‏ى اعراف، انسان غافل را از حیوان بدتر شمرده است : « أُولئِكَ كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُولئِكَ هُمُ الْغافِلُونَ » و چون نماز یاد خدا و بهترین وسیله‏ى غفلت‏زدایى است ، پس زمینه‏ى منكرات را از بین مى‏برد

قرآن و نماز ، دو منبع نیرو بخش!

قرآن

در این آیه (آیه 45 سوره عنكبوت) خداوند به پیامبرش دستور تلاوت قرآن و نماز را در كنار هم داده و این به خاطر آن است كه قرآن و نماز دو منبع نیروبخش مى‏باشند . خداوند كه به پیامبرش از یك مسئولیّت سنگین خبر مى‏دهد ، « إِنَّا سَنُلْقِی عَلَیْكَ قَوْلًا ثَقِیلًا » (مزمّل، 5) به او مى‏فرماید : براى انجام این مسئولیّت سنگین ، از دو منبع نیروبخش كمك بگیر:

یكى تلاوت قرآن : « وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِیلًا » (مزمل، 4) و دیگرى نماز شب : « إِنَّ ناشِئَةَ اللَّیْلِ هِیَ أَشَدُّ وَطْئاً وَ أَقْوَمُ قِیلًا » (مزمل، 6) البتّه علاوه بر این آیه، نماز و قرآن، بارها در كنار هم آمده است از جمله : « یَتْلُونَ كِتابَ اللَّهِ وَ أَقامُوا الصَّلاةَ » (فاطر، 29) و « یُمَسِّكُونَ بِالْكِتابِ وَ أَقامُوا الصَّلاةَ » (اعراف، 170)

براى جمله « لَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ » چند معنا بیان شده است :

الف : نماز، بزرگ‏ترین ذكر الهى است . به دلیل آیه‏ى « أَقِمِ الصَّلاةَ لِذِكْرِی » (طه، 14) كه نماز را ذكر خداوند مى‏داند .

ب : یاد خدا (و حضور قلب) ، بالاتر از ظاهر نماز است .

ج : یاد خدا براى انسان از همه كارها برتر است .

د : یاد خدا ، براى جلوگیرى از فحشا و منكر بالاتر از هر اهرم دیگر است .

ه : یاد خدا از شما ، بزرگتر از یاد شما از خدا است. (البتّه این معنا با توجّه به روایات در ذیل آیه «فَاذْكُرُونِی أَذْكُرْكُمْ»(بقره، 152) برداشت شده است. «تفسیر نور الثقلین»)

به پیامبر اكرم (صلى اللَّه علیه و آله) گفته شد: فلانى هم نماز مى‏خواند و هم خلاف مى‏كند، فرمود: «ان صلاته تنهاه یوما»(تفسیر مجمع البیان ) بالاخره نماز او روزى نجاتش خواهد داد.

امام صادق (علیه السلام) فرمود : هر كسى دوست دارد قبولى یا ردّ نمازش را بداند ، ببیند نمازش او را از فحشا و منكر باز داشته است یا نه .

سپس امام (علیه السلام) فرمود : « فبقدر ما منعته قبلت منه ؛ به اندازه‏اى كه نماز، انسان را از منكرات باز مى‏دارد ، به همان اندازه قبول مى‏شود .» (تفسیر مجمع البیان )

 

 برداشتهایی از آیه:

1ـ تنها آشنایى با مفاهیم ، تلاوت و آموزش قرآن كافى نیست ، بلكه عمل نیز لازم است : « اتْلُ ... أَقِمِ »

2ـ قرآن و نماز، در رأس برنامه‏هاى تربیتى است : « اتْلُ ... أَقِمِ »

3ـ رابطه پیامبر با مردم از طریق تلاوت آیات قرآن و ابلاغ دستورات خداوند به آنان و رابطه او با خدا از طریق عبادت و نماز است : « اتْلُ ... أَقِمِ»

4ـ در تبلیغ و ارشاد ، حكمت و آثار دستورات دینى را بیان كنیم : « أَقِمِ الصَّلاةَ إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى‏ عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ »

5ـ در پیشگاه خداوند ، نماز از عظمت و جایگاه خاصّى برخوردار است : « أَقِمِ الصَّلاةَ إِنَّ الصَّلاةَ » (تكرار كلمه‏ى « صلوة »)

6ـ نقش اصلاحى نماز در فرد و جامعه حدسى و پیشنهادى نیست ، بلكه قطعى است . « إِنَّ الصَّلاةَ » (كلمه‏ى «انّ» و جمله‏ى اسمیه)

7ـ اگر نمازِ انسان ، او را از فحشا و منكر باز نداشت ، باید در قبولى نماز خود شك كند : « إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى‏ »

8ـ گسترش كارهاى نیك و معروف ، به طور طبیعى مانع رشد منكر است : « الصَّلاةَ تَنْهى ‏»

9ـ علم خداوند ، ضامن اجراى صحیح دستورات اوست : « وَ اللَّهُ یَعْلَمُ ما تَصْنَعُونَ »

10ـ در نماز ، انواع راز و رمزها ، هنرها و سلیقه‏ها نهفته است :« ما تَصْنَعُونَ »

ـ نماز و بازدارندگى از منكرات‏

امام صادق (علیه السلام) فرمود : هر كسى دوست دارد قبولى یا ردّ نمازش را بداند ، ببیند نمازش او را از فحشا و منكر باز داشته است یا نه

سؤال: چگونه نماز فرد و جامعه را از فحشا و منكر باز مى‏دارد؟

پاسخ:

1ـ ریشه‏ى تمام منكرات غفلت از یاد خداست است و خداوند در آیه 179 سوره‏ى اعراف، انسان غافل را از حیوان بدتر شمرده است : « أُولئِكَ كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُولئِكَ هُمُ الْغافِلُونَ » و چون نماز یاد خدا و بهترین وسیله‏ى غفلت‏زدایى است ، پس زمینه‏ى منكرات را از بین مى‏برد .

نماز

2ـ اقامه‏ى نماز و داشتن رنگ الهى ، مانع گرفتن رنگ شیطانى است ؛ چنان چه كسى كه لباس سفید بپوشد ، حاضر نیست در جاى كثیف و آلوده بنشیند .

3ـ در كنار نماز، معمولًا توصیه به زكات شده است ، كه فرد را از منكر بخل و بى‏تفاوتى در برابر محرومان و جامعه را از منكر فقر كه زمینه‏ى رویكرد به منكرات است ، رها مى‏سازد .

4ـ نماز، داراى احكام و دستوراتى است كه رعایت هر یك از آنها انسان را از بسیارى گناهان باز مى‏دارد ؛ مثلًا :

- شرط حلال بودن مكان و لباس نمازگزار، انسان را از تجاوز به حقوق دیگران باز مى‏دارد .

- رعایت شرط پاك بودن آب وضو، مكان، لباس و بدن نمازگزار، انسان را از آلودگى و بى‏مبالاتى دور مى‏كند .

- شرط اخلاص، انسان را از منكر شرك ، ریا  باز مى‏دارد .

- شرط قبله ، انسان را از منكر بى‏هدفى و به هر سو توجّه كردن باز مى‏دارد .

- ركوع و سجده ، انسان را از منكر تكبّر باز مى‏دارد .

- توجّه به پوشش مناسب در نماز، انسان را از منكر برهنگى و بى حیایى حفظ مى‏كند.

- توجّه به عدالت امام جماعت، سبب دورى افراد از فسق و خلاف مى‏شود .

- نماز جماعت، انسان را از گوشه‏گیرى نابجا نجات مى‏دهد .

 

زنده کردن ارزش ها

احكام و شرایط نماز جماعت ، بسیارى از ارزش‏ها را از جمله : مردمى بودن ، جلو نیافتادن از رهبر ، عقب نماندن از جامعه ، سكوت در برابر سخن حقّ امام جماعت ، نظم و انضباط ، ارزش‏گذارى نسبت به انسان‏هاى با تقوا ، دورى از تفرقه ، دورى از گرایش‏هاى مذموم نژادى ، اقلیمى ، سیاسى و حضور در صحنه كه ترك هر یك از آنها برای خود منکری می باشند ، زنده می کند .

 

چرا در هر نماز ، خواندن سوره حمد واجب است ؟

لزوم تلاوت سوره حمد در هر نماز، رابطه‏ى انسان را با آفریننده‏ى جهان ، «رَبِّ الْعالَمِینَ» ، با تشكّر، تعبّد و خضوع در برابر او ، «إِیَّاكَ نَعْبُدُ» با توكّل و استمداد از او ، «إِیَّاكَ نَسْتَعِینُ»، با توجّه و یادآورى معاد ، «مالِكِ یَوْمِ الدِّینِ» با رهبران معصوم و اولیاى الهى ، «أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ»، با برائت از رهبران فاسد ، «غَیْرِ الْمَغْضُوبِ» و رابطه‏ى انسان را با دیگر مردم جامعه «نَعْبُدُ و نَسْتَعِینُ» بیان مى‏كند كه غفلت از هر یك از آنها منكر، یا زمینه‏ساز منكرى بزرگ خواهد بود .

 



تاریخ : شنبه 22 آبان 1395 | 07:04 ب.ظ | نویسنده : علیرضا دلربا | نظرات

  • paper | الگوریتم | مدرسه نونهالان