تبلیغات
نماز و جوان - اسرار نماز از نگاه بهجت عارفان

اسرار نماز از نگاه بهجت عارفان

اسرار نماز از نگاه بهجت عارفان

نماز به عنوان ركن اصلی و ستون دین است كه بزرگان و عارفان نیز باعلم به بزرگی و عظمت این فریضه الهی سخنانی را بیان كه در اینجا بیانات آیة الله بهجت(ره) كه از سخنان این عالم ربانی و عارف حقیقی جمع آوری و ارائه می گردد.

بیانات سراسر حكمت وعرفان آیة الله بهجت(ره) در باب نماز كه از لابلای سخنرانی ها،كتاب ها و فیلم های موجود جمع آوری و به حضورتان تقدیم می گردد.

- نماز، بالاترین وقت ملاقات و استحضار و حضور در محضر خدا است... نماز برای خضوع و خشوع جعل(قرار داده) شده است با همه مراتب خضوع و خشوع.(1)

- نماز، جامی است از اَلَذّ لذایذ [لذّت بخش‎ترین لذتها] كه چنین خمری خوشگوار در عالمِ وجود نیست!(2)

- نماز، اعظم مظاهر عبودیّت است كه در آن، توجه به حقّ می‎شود.(3)

- تمام لذت‎ها روحی است؛ و آنچه از لذات كه در طیب [عطر] و یا از راه نساء به صورت حلال تكوینا ً مطلوب است، بیش از آن و به مراتب بالاتر، در نماز است.(4)

- قُرب، مراتبی دارد و بالاترین آنها لقاء است. و هر مرتبه از مراتب قُرب را مقرّبی است كه بالاترین آنها نماز است.(5)

- نماز، عروج مؤمن است و عروج، مستلزم قرب و لقاء است... مؤمن بعد از لقای او، نه تنها به سراغ حبشیّه [زن زشت، كنایه از غیر خدا] نخواهد رفت، كه خیال او را هم نخواهد كرد.(6)

- ما عظمتی نداریم، همین اندازه عظمت داریم كه می‎ایستیم؛ بعد همین را در ركوع، نصفه می‎كنیم؛ و بعد به سجده و خاك برمی‎گردیم.(7)

- شاید حكمت تكرار نماز - علاوه بر تثبیت - سیر باشد؛ به این نحو كه هر نمازی از نماز قبلی بهتر، و نماز قبلی زمینه‎ساز نماز بعدی باشد.(8)

- قیام بنده در نماز، اظهار عبودیّت و سكون است، و این كه هیچ حركتی از خود ندارد؛ و سجود غایت خضوع است.(9)

- سؤال: اجمالاً بفرمایید حضور قلب، چگونه حاصل می‎شود؟

جواب: بسمه تعالی، اگر مقصود، حضور قلب است، با نوافل و عبادات مستحبّه تحصیل می‎شود و از آن جمله، تبدیل فرادا به جماعت است. تحصیل حضور قلب به این می‎شود كه در اوقات غفلت به خود فشار نیاورد؛ و در اوقات حضور، اختیاراً آن را از دست ندهد.(10)

- سؤال: برای حضور قلب در نماز و تمركز فكر، دستورالعملی بفرمایید؟

جواب: بسمه تعالی، در آنی كه متوجه شدید، اختیاراً منصرف نشوید!(11) - اصلاح نماز، مستلزم اصلاح ظاهر و باطن و دوری از منكرات ظاهریّه و باطنیّه است. و از راه‎های اصلاح نماز، توسل جدی در حال شروع به نماز به حضرت ولی عصر(عج) است.(12)

- گوی سبقت را نماز شب‎خوان‎ها ربودند مخفیانه!(13)

- سؤال: برای توفیق نماز شب چه كنیم؟

جواب: با قرائت آیه آخر كهف و اهتمام به این امر اگر علاج نشد، تقدیم بر نصف می‎شود [قبل از نیمه شب به جا آورده می‎شود.](14)

- سؤال: در نماز شب و سحرخیزی، قدری كسل هستم، لطفاً راهنمایی فرمایید؟

جواب: بسمه تعالی، كسالت در نماز شب به این رفع می‎شود كه بنا بگذارید هر شبی كه موفق (به خواندن آن نشدید)، قضای آن را به جا آورید.(15)

- از آیِه شریفه «اِنَّ الصَّلاةَ تَنهَی عَن الفَحشآءِ وَالمُنكَرِ (عنكبوت/45) نماز، انسان را از كارهای زشت و ناپسند باز می‎دارد.» استفاده می‎شود كه (لا صَلاةَ لِمَن لایَنتَناهی عَن الفَحشاءِ وَالمُنكَر؛ كسی كه از كارهای زشت و ناپسند خودداری نمی‎كند، واقعاً نمازش نماز نیست!)(16)

- این احساس لذت در نماز، یك سری مقدمات خارج از نماز دارد، و یك سری مقدمات در خود نماز. آنچه پیش از نماز و در خارج از نماز باید مورد ملاحظه باشد و عمل شود این است كه: انسان گناه نكند و قلب را سیاه و دل را تیره نكند.

معصیت، روح را مكدّر می‎كند و نورانیّت دل را می‎برد. و در هنگام خود نماز نیز انسان باید زنجیر و سیمی دور خود بكشد تا غیر خدا داخل نشود یعنی فكرش را از غیر خدا منصرف كند.(17)

- یكی از عوامل حضور قلب این است كه: در تمام بیست و چهار ساعت، باید حواسّ (باصره، سامعه و ...) خود را كنترل كنیم؛ زیرا برای تحصیل حضور قلب، باید مقدماتی را فراهم كرد! باید در طول روز، گوش، چشم و هم چنین سایر اعضا و جوارح خود را كنترل كنیم!(18)

- اگر بدانیم اصلاح امور انسان به اصلاح عبادت، و در رأس آنها نماز است، كه به واسطه خضوع و خشوع و آن هم به اِعراض از لَغو محقّق می‎شود، كار تمام است!(19)

- همین نماز را كه ما با تهدید به چوب و تازیانه و عقوبت جهنمی شدن در صورت ترك آن، انجام می‎دهیم، آقایان [اولیاء] می‎فرمایند: از همه چیز، لذیذتر است!(20)

- همین امور ساده و آشكار مثل نماز، بعضی را بر سماوات می‎رساند، و برای عده‎ای هیچ خبری نیست! برای بعضی اعلی علّیّین است، و برای بعضی هیچ معلوم نیست كه آیا این معجون، شور است و یا شیرین!(21)

- سؤال: می‎خواهم در نماز، تمام اذكار را درك كنم و بفهمم، و آن نور را درك كنم و ببینم تا با آن نور حركت كنم.

جواب: بسمه تعالی، با شرایط حضور قلب، اعمالتان را انجام بدهید؛ در پاداش چه خواهند كرد، به ما مربوط نیست!(22)

- سجده، غایت خضوع است؛ یعنی ما هیچ و در پیش تو خاك هستیم.(23)

- سؤال: برای این كه در انجام فرمان الهی مخصوصاً نماز، با خشوع باشیم، چه كنیم؟

جواب: در اول نماز، توسل حقیقی به امام زمان(عج) كردن كه عمل را با تمامیّت مطلقه [به طور كامل] انجام بدهید.(24)

- سؤال: مستدعی است جمله كوتاه و رسایی درباره نماز، مرقوم فرمایید كه نصبُ العین ما قرار گیرد.

جواب: بسمه تعالی، از بیانات عالیه در فضیلت نماز در مرتبه عُلیا، كلام معروف از معصوم (علیهم‎السلام) است: (الصَّلاةُ مِعراجُ المُؤمِن؛ نماز، معراج مؤمن است.) برای كسانی كه یقین به صدق این بیان نمایند و ادامه دهند طلب این مقام عالی را ...(25)

- اگر كسی با وجود این همه مشوِّقات از قرآن و اخبار برای سیر و كمال، از آنها بهره‎مند نشود، در عقل او خلل است... نماز خواندن برای اهلش مانند حلوا خوردن است؛ لذا از نماز خواندن، خسته نمی‎شوند.(26)

- در كلمات امیرالمؤمنین علی(علیه‎السلام) نیز آمده است: (وَاعلَم اَنَّ كُلَّ شَیءٍ مِن عَمَلِكَ تَبَعٌ لِصَلاتِكَ؛ بدان كه تمام اعمالت، تابع نماز می‎باشد.) مشاهده كرده‎ایم كه علمای بزرگ در حال نماز، عجیب و غریب بودند، به گونه‎ای كه گویا آن انسانِ خارج از نماز نیستند!(27)

- از حدیث «تَنَعَّمُوا بِعِبادَتی فی الدُّنیا فَاِنَّكُم تَتَنَعَّمُونَ بها فی الآخِرَة: در دنیا به عبادت من متنعّم شوید، زیرا در آخرت، به همان متنعّم خواهید بود.» بر می‎آید كه عبادات، قابلیّت تنعّم را دارد؛ ولی ما عبادات را به گونه‎ای به جا می‎آوریم كه گویا شلاّق بالای سرِ ما است... گویا داروی تلخی را از روی ناچاری می‎خوریم.(28)

- سؤال: گاهی اوقات در عبادات، ریا می‎كنم و بعداً سخت رنج می‎برم؛ علاج آن چیست؟

جواب: بسمه تعالی، علاج، این است كه ریا بكند؛ ولی اگر در مقابل شاه و گدا است، ریا برای شاه بكند؛ «فَافهَم اِن كُنتَ مِن اَهلِه؛ این نكته را دریاب، اگر اهلش هستی!»(29) - معیار اصلی، نماز است. این نماز، بالاترین ذكر است، شیرین‎ترین ذكر است، برترین چیز است... همه چیز تابع نماز است؛ باید سعی كنیم این نماز را حسابی درستش كنیم... وقتی نماز درست شد، با حال گشت، انسان آدم شده است. بالاخره محك، نماز است!(30)

- وقتی بنده از پیشگاه مقدس حضرت حق باز می‎گردد، اولین چیزی را كه سوغات می‎آورد، سلام از ناحیه او است. در دعای مسجد كوفه آمده است: «اَللهُمَّ اَنتَ السَّلامُ، وَ مِنكَ السَّلامُ، وَ اِلیكَ یَرجِعُ، وَ یَعُودُ السُّلامُ، حَیِّنا رَبَّنا مِنكَ السَّلام؛ خداوندا، تو خود سلامی و سلام از ناحیه تو است و به سوی تو باز می‎گردد. پروردگارا، ما را به سلام از ناحیه خود تحیّت گوی!(31)

- چقدر تناسب دارد تكبیر برای ورود به نماز، و تسلیم برای خروج از آن! ... در تكبیر، اكبر مناسب است... یعنی تمام امور دنیا و همه بزرگ‎ها را كنار بگذارید، چون خداوند متعال اكبر است... نمازگزار، با تكبیر، در حرم الهی وارد می‎شود؛ ولی ما چه می‎دانیم كه اینها یعنی چه! در روایت است كه: «لَو عَلِمَ المُصَلِّی مایَغشاهُ مِن جَلالِِ الله، لَمَا انفَتَل عَن صَلاتِه؛ اگر نمازگزار می‎دانست كه از جلال الهی چه چیزهایی او را فرا گرفته است، هرگز از نماز روی برنمی‎گرداند!»(32)

- ذكر خدا در حال نماز، بهترین ذكر است؛ چون نماز به منزله كعبه است؛ و نمازگزار در كعبه و حرم امن الهی داخل شده و بنا گذاشته است كه از باب تكبیر، داخل و از باب تسلیم، خارج شود.(33)

- در جایی دارد كه: خدا منّت گذاشته كه امر فرموده است مخلوق، با خالق خود خلوت كند و این منافاتی ندارد كه در مرآی مردم باشد. كانّه وقتی بنده با خدا خلوت می‎كند، خالق هم با او خلوت كرده است!(34)

- بلی می‎شود انسان در نماز دست به دعا بردارد و بگویید: «اَللهُمََّ ارزُقنِی زَوجَةً صالِحَةً؛ خداوندا، زن شایسته‎ای را روزی من كن!» یا بگوید: «اَللهُمََّ ارزُقنِی وَلَداً باراً؛ خداوندا، فرزند نیكوكاری را روزی من كن!»(35)

منبع : گروه دین و اندیشه تبیان

پی‎نوشت‎ها:

1- در محضر بهجت، ج1، ص222 . 2- در محضر بهجت، ج1، ص222 .

3- در محضر بهجت، ج2، ص 377. 4- در محضر بهجت،ج2، ص392.

5- نكته‎های ناب، ص 78. 6- نكته‎های ناب، ص82 .

7- نكته‎های ناب، ص83 . 8- نكته‎های ناب،ص81 .

9- نكته‎های ناب، ص83 . 10- به سوی محبوب، ص62 .


11- به سوی محبوب، ص63 . 12- به سوی محبوب، ص64 .


13- به سوی محبوب، ص68 . 14- به سوی محبوب، ص77 .


15- به سوی محبوب، ص77 . 16- در محضر بهجت،ج2، ص83 .


17- برگی از دفتر آفتاب، ص133 . 18- برگی از دفتر آفتاب، ص133.


19- برگی از دفتر آفتاب، ص139. 20- در محضر بهجت، ج1، ص122 .


21- در محضر بهجت، ج1، ص283 . 22- به سوی محبوب، ص62 .


23- فیضی از ورای سكوت، ص77 . 24- به سوی محبوب، ص63 .


25- به سوی محبوب، ص64 . 26- نكته‎های ناب، ص82 .


27- در محضر بهجت، ج1، ص92 . 28- در محضر بهجت، ج1، ص350.


29- به سوی محبوب، ص70 . 30- در خلوت عارفان، ص103 .


31- نكته‎های ناب، ص83 . 32- نكته‎های ناب، ص84 .


33- نكته‎های ناب، ص84 . 34- نكته‎های ناب، ص88 .


35- فریادگر توحید، ص 213 .

تاریخ : پنجشنبه 29 مهر 1395 | 09:30 ب.ظ | نویسنده : علیرضا دلربا | نظرات

  • paper | الگوریتم | مدرسه نونهالان